Salamanders in Nederland
Home »
Inheemse soorten
Welke salamanders leven er in Nederland?
In Nederland leven vijf soorten salamanders in het wild. Vier zijn watersalamanders: in het voorjaar leven ze in een poel of sloot, de rest van het jaar op het land. De vijfde is de vuursalamander. Die leeft bijna alleen nog in Zuid-Limburg. Alle vijf zijn beschermd.
In het kort
- Vijf inheemse soorten: kleine watersalamander, alpenwatersalamander, vinpootsalamander, kamsalamander en vuursalamander.
- Een salamander heeft een gladde, vochtige huid zonder schubben. Een hagedis heeft wel schubben.
- Alle soorten zijn beschermd. Je mag ze in het wild niet vangen of meenemen.
- Zie je er een? Laat hem zitten en geef je waarneming door.
De vijf soorten

Lissotriton vulgaris
Algemeen
De soort die je het vaakst ziet. Hij leeft bijna overal in Nederland, ook in tuinvijvers en in de stad. Tot 11 cm. Gele tot oranje buik met zwarte stippen.
Lees de caresheet →

Ichthyosaura alpestris
Niet bedreigd
Herken je aan de fel oranje buik zonder vlekken. Op het land is hij donker, bijna zwart. Mannetjes zijn in het voorjaar in het water donkerblauw. Tot ongeveer 12 cm. Vooral in Noord-Brabant en Limburg.
Lees de caresheet →

Lissotriton helveticus
Rode Lijst: kwetsbaar
De kleinste soort, tot 9 cm. Mannetjes hebben in het voorjaar zwarte zwemvliezen aan de achterpoten en een draadje aan de staart. Alleen in Noord-Brabant en Limburg.
Lees de caresheet →

Triturus cristatus
Rode Lijst: kwetsbaar
De grootste watersalamander, tot 20 cm. Bijna zwart, met een oranje buik met zwarte vlekken. Mannetjes krijgen in het voorjaar een hoge, getande kam.
Lees de caresheet →

Salamandra salamandra
Rode Lijst: ernstig bedreigd
Zwart met gele vlekken, tot 20 cm. Leeft op het land in vochtige loofbossen met beekjes. Krijgt geen eitjes maar larven. In het wild bijna alleen in Zuid-Limburg.
Lees de caresheet →
Een salamander in je tuin gevonden?
Veel mensen vinden een salamander in de tuin, in de kelder, onder een steen of in de vijver. Meestal is het een kleine watersalamander. Na het voorjaar leven salamanders op het land. Ze zoeken een koele, vochtige plek. Dat is normaal. Zo doe je het goed:
- Laat de salamander zitten. Hij is niet verdwaald.
- Zit hij op een gevaarlijke plek, zoals de stoep of een lichtschacht? Maak je handen nat en zet hem een paar meter verder onder struiken of bladeren.
- Zet hem niet in een vijver of bak met water. Buiten de paartijd leeft hij op het land.
- Neem hem niet mee naar huis. Een wilde salamander vangen en houden mag niet.
- Geef je waarneming door op waarneming.nl. Zo helpt je vondst bij het onderzoek naar salamanders.
Tip: zo help je salamanders in je tuin
Een vijver zonder vissen, een stapel hout of stenen en een hoekje met bladeren. Daar vinden salamanders water om eitjes te leggen en een plek om te schuilen en te overwinteren.
Wat zegt de wet?
Alle vijf soorten zijn beschermd. Wilde salamanders vangen, verstoren of meenemen mag niet. Gefokte inheemse salamanders mag je wel houden.
Voor de kamsalamander gelden extra regels. Hij is streng beschermd door Europese regels. Je moet kunnen laten zien dat jouw dier gefokt is, met een overdrachtsformulier en een administratie.
Laat nooit salamanders, larven of eieren vrij in de natuur. Je kunt er ziektes mee verspreiden. Lees meer op de pagina Wetgeving.
De grootste bedreiging: de salamanderschimmel
De vuursalamander is in Nederland bijna verdwenen. Sinds 1997 is de stand met 98% afgenomen. De grootste bedreiging is de salamanderschimmel Bsal. Die schimmel werd in 2013 ontdekt, na grote sterfte onder vuursalamanders in Zuid-Limburg. Bsal kan ook watersalamanders ziek maken.
Houd je zelf salamanders? Zet nieuwe dieren eerst apart in quarantaine. Laat nooit water uit je bakken of aquarium in de natuur terechtkomen. Lees meer over Bsal en wat jij kunt doen.
Meer lezen
- Caresheets: per soort lezen hoe je een salamander houdt.
- Salamanders houden voor beginners: de basis van de hobby.
- Keuzehulp: welke salamander past bij jou?
- Winterrust: zo komen je salamanders goed de winter door.
- Wetgeving: wat mag wel en niet.
- RAVON: alles over amfibieën in het wild in Nederland.
Bronnen: soortpagina’s van RAVON (november 2026) en de Rode Lijst amfibieën 2023.
Fotoverantwoording. Kleine watersalamander: Henk Wallays. Alpenwatersalamander: Henk Wallays. Vinpootsalamander: Felix Östreich, CC BY-SA 4.0, via Wikimedia Commons. Kamsalamander: Christian Fischer, CC BY-SA 3.0, via Wikimedia Commons. Vuursalamander: Henk Wallays.